dernek-adres
T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı : 97110469-045-4910 10/04/2013 Konu : Demek Adresleri
DERNEKLER DAİRESİ BAŞKANLIĞINA
İlgi: Dernekler Dairesi Başkanlığının 13.03.2013 tarih ve B.05.0.DDB.0.01.01.00-010-1006 sayılı yazısı.
GÖRÜŞ İSTENİLEN KONU :Derekler Dairesi Başkanlığının İlgi yazısıyla; demek veya farklı bir tüzel kişiliğin birbirinden bağımsız odalarda ve birbirini etkilemeyecek şekilde aynı adreste faaliyette bulunup butunamayacağı hususunda Bakanlık görüşü istenilmektedir.
İLGİLİ BİRİMİN GÖRÜŞÜ : Demekler Dairesi Başkanlığı konuya ilişkin olarak;
“5253 sayılı Kanunun 19 uncu maddesine göre yapılacak denetim ve aynı Kanunun 20 nci maddesinde belirtilen kolluk kuvvederinin yetkilerini kullanması hususları göz önüne alındığında; birden fazla derneğin veya farklı bir tüzel kişiliği olan ticari bir kuruluşun aynı adresi kullanması hukuki ihtilaflara yol açacağından, söz konusu firma ve dernek merkezinin aym adreste faaliyette bulunmasının uygun olmadığı... ”
Şeklinde görüş bildirmiştir.
HUKUK MÜŞAVİRLİĞİNİN GÖRÜŞÜ : Konuya ilişkin mevzuatta;
Anayasanın “Konut dokunulmazlığı " başlıklı 21 inci maddesinde (Değişik: 3/10/2001- 4709/6 md.); “Kimsenin konutuna dokunulamaz. Milli güvenlik, kamu düzeni, suç işlenmesinin önlenmesi, genel sağlık ve genel ahldkın korunması veya başkalarının hak ve özgürlüklerinin korunması sebeplerinden biri veya birkaçına bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça: yine bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan hallerde de kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emri bulunmadıkça; kimsenin konutuna girilemez, arama yapılamaz ve buradaki eşyaya el konulamaz. Yetkili merciin kararı yirmidört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren kırksekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliğinden kalkar.”
5253 sayılı Dernekler Kanununun: “Amaç ve kapsam “ başlıklı 1 inci maddesinde; “Bi Not: Bu evrak 5070 Sayılı Kanun gereğince E-İMZA ile imzalanmıştır İnönü Bulvar No 4 Bakanlıklar 0664 Ayımtılı bilgi için irtibat F TUTKUN
Telefo (3124424 05 80 Faks: (312424 05 B5 e-posta hukukfğicisleri gov. Elekronik Ağ: wwwicisleri gövar Kanunun amacı; dernekler, dernek şube veya temsilcilikleri, federasyonlar, konfederasyonlar ve yabancı dernekler ile merkezleri yur! dışında bulunan dernek ve vakıf dışındaki kâr amacı gütmeyen kuruluşların Türkiye'deki şube veya temsilciliklerinin yasak ve izne tâbi Jaaliyetlerini, yükümlülüklerini, denetimlerini ve uygulanacak cezalar ile derneklere ilişkin diğer hususları düzenlemektir”,
“Beyanname verme yükümlülüğü ve denetim” başlıklı 19 uncu maddesinde; “ Dernekler, yılsonu itibarıyla faaliyetlerini, gelir ve gider işlemlerinin sonuçlarını düzenleyecekleri beyanname ile her yil Nisan ayı sonuna kadar mülki idare amirliğine vermekle yükümlüdürler. Beyannamenin düzenlenmesine ilişkin esas ve usuller yönetinelikte düzenlenir.
Gerekli görülen hallerde, derneklerin tüzüklerinde gösterilen amaçlar doğrultusunda Jaaliyet gösterip göstermedikleri, defterlerini ve kayıtlarını mevzuata uygun olarak tutup tutmadıkları İçişleri Bakanı veya mülki idare amiri tarafından denetletilehilir. Bu denetimlerde kolluk kuvveti mensupları görevlendirilemez. İçişleri Bakanlığı ve mülki idare amirlerinin yapacağı denetimler mesai saatleri içerisinde yapılır. Bu denetimler en az yirmi dört saat önce derneklere bildirilir.
Denetim sırasında görevli memurlar tarafından istenecek her türlü bilgi, belge ve kayıtların, dernek yetkilileri tarafından gösterilmesi veya verilmesi, yönetim yerleri, müesseseler ve eklentilerine girme isteğinin yerine getirilmesi zorunludur.
Denetim sırasında, suç teşkil eden fiillerin tespit edilmesi hâlinde, mülki idare umiri durumu derhal Cumhuriyet savcılığına ve derneğe bildirir. ”,
“Kolluk kuvvetlerinin yetkisi ” başlıklı 20 nci maddesinde; “Kamu düzeninin korunması veya suç işlenmesinin önlenmesi nedenlerinden birine bağlı olarak usulüne göre verilmiş hâkim kararı olmadıkça, yine bu nedenlere bağlı olarak gecikmesinde sakınca bulunan durumlarda mülki idare amirinin yazılı emri bulunmadıkça, kolluk kuvvetleri, dernek ve eklentilerine giremez, arama yapamaz ve buradaki eşyaya el koyamaz. Mülki idare amirinin kararı yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulur. Hâkim, kararını el koymadan itibaren kırk sekiz saat içinde açıklar; aksi halde, el koyma kendiliğinden kalkar. Hâkim
kararı, mülki idare amiri tarafindan dernek yöneticilerine yazıyla duyurulur.”
2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun “Önleme araması” başlıklı 9 uncu maddesinde; “/Değişik: 2/6/2007-5681/3 md.)
Polis, tehlikenin veya suç işlenmesinin önlenmesi amacıyla usulüne göre verilmiş sulh ceza hâkiminin kararı veya bu sebeplere bağlı olarak gecikmesinde sukıncu bulunan hâllerde mülki âmirin vereceği yazılı emirle; kişilerin üstlerini, araçlarını, özel kâğıtlarını ve eşyasını arar; alınması gereken tedbirleri alır, suç delillerini koruma altına alarak 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu hükümlerine göre gerekli işlemleri yapar.
Arama talep yazısında, arama için makul sebeplerin oluştuğunun gerekçeleriyle birlikte gösterilmesi gerekir.
Arama kararında veya emrinde;
a) Aramanın sebebi,
b) Aramanın konusu ve kapsamı,
©) Aramanın yapılacağı yer,
Not Bu evrak 3070 Sayılı Kanun gereğince E-İMZA ile imzalanmıştır. İnönü Bulvarı No:4 Bakanlıklar 06644 Avrıntıh bilgi için grüta F TUVKUN
Telefon: (312424 05 80 Faks: (31224 05 85 e-posta: hukukdğicisler gov r Elektronik Ağı wwvwcisleri gav tr ç) Aramanın yapılacağı zaman ve geçerli olacağı süre,
belirtilir.
Önleme araması aşağıdaki yerlerde yapılabilir:
a) 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu kapsamına giren toplantı ve gösteri yürüyüşlerinin yapıldığı yerde veya yakın çevresinde.
b) Özel hukuk tüzel kişileri ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşları veya sendikaların genel kurul toplantılarının yapıldığı yerin yakın çevresinde.
e) Halkın topluca bulunduğu veya toplanabileceği yerlerde.
g) Eğitim ve öğretim özgürlüğünün sağlanması için her derecede eğitim ve öğretim kurumlarının idarecilerinin talebiyle ve 20 nci maddenin ikinci fıkrasının (4) bendindeki koşula uygun olarak girilecek yüksek öğretim kurumlarının içinde, bunların yakın çevreleri ile
giriş ve çıkışlarında.
dj Umumi veya umuma açık yerlerde.
e) Her türlü toplu taşıma araçlarında, seyreden taşılarda.
Konutta, yerleşim yerinde ve kamuya açık olmayan işyerlerinde ve eklentilerinde önleme araması yapılamaz.
Spor karşılaşması, miting, konser, festival, toplantı ve gösteri yürüyüşünün düzenlendiği veya aniden toplulukların oluştuğu hallerde gecikmesinde sakınca bulunan hal var sayılır.
Polis, tehlikenin önlenmesi veya bertaraf edilmesi amacıyla güvenliğini sağladığı bina ve tesislere gelenlerin; herhangi bir emir veya karar olmasına bakılmaksızın, üstünü, aracını ve eşyasını teknik cihazlarla, gerektiğinde el ile kontrol etmeye ve aramaya yetkilidir. Bu yerlere girmek isteyenler kimliklerini sorulmaksızın ibraz etmek zorundadırlar. Milletlerarası anlaşmalar hükümleri saklıdır.
Önleme aramasının sonucu, arama kararı veya emri veren merci veya makama bir
tutanakla bildirilir.”
Hükümleri yer almaktadır.
Dosyanın tetkikinden; İstanbul Valiliğinin Demekler Dairesi Başkanlığına yazdığı yazı ile demek ve farklı bir tüzel kişiliğin birbirinden bağımsız odalarda ve birbirini etkilemeyecek şekilde aynı adreste faaliyette bulunup bulunamayacağı hususunda Bakanlık görüşü istediği, Dernekler Dairesi Başkanlığının da konuyu Hukuk Müşavirliğimize ilettiği anlaşılmıştır.
Mevcut mevzuat hükümleri çerçevesinde görüş istenilen konu irdelendiğinde;
Aynı adreste faaliyette bulunulması hususunda mevzuatta yasaklayıcı bir hüküm bulunmamakla birlikte; Anayasanın 21 inci maddesi ile 5352 sayılı Dernekler Kanununun 19 uncu ve 20 inci maddeleri ve 2559 sayılı Kanunun 9 uncu maddelerinin uygulanmasından kaynaklanan sakıncalar olabileceği,
Anayasanın 21 inci maddesinde konut dokunulmazlığına yer verildiği, Dernekler Kanununun 19 uncu maddesinde demeklerin mülki amirlerce denetlenmesinin öngörüldüğü, aynı Kanunun 20 inci maddesinde ise polise; hâkim kararı veya gecikmesinde sakınca bulunan hallerde mülki amirin yazılı envri ile dernek ve eklentilerine girme, arama yapma ve buradaki eşyaya el koyma yetkisinin verildiği,
Not; Bu evrak 5070 Sayılı Kanun gereğince E-İMZA ile imzalanmıştır,
inönü Bulvar No 4 Bakanlıklar Göğkd — Aynmulı bilgi için irtibat F'TUTKUN Telefon: (312424 05 80 Faks (212424 05 8$ eposta hukukiğlcisleri ger Plekironik Ağ wav isleri gın 1 Diğer taraftan; 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanununun 9 uncu maddesinde; konutta, yerleşim yerinde ve kamuya açık olmayan işyerlerinde ve eklentilerinde önleme araması yapılamayacağının ifade edildiği,
Dolayısıyla; demek ile diğer işyeri veya konutların ayrı adreste bulunması halinde derneklerin denetiminin yapılması, kolluk kuvvetlerinin yetkilerini kullanması ve diğer hususlarda önemli sorunlar yaşanabileceği dikkate alındığında, birden fazla derneğin veya bir dernekle başka bir özel veya tüzel kişiliğin aynı adreste faaliyelte bulunmasının uygun olmayacağı,
Değerlendirilmektedir.
Uygun görüldüğü takdirde görüş yazımızın Demekler Dairesi Başkanlığına havatesini arz ederim.
Ahmet Hamdi NAYİR Bakan a, Müsteşar Yardımcısı
Not: Bu evrak 5070 Sayılı Kanun gereğince E-İMZA ile imzalanmıştır.
bnünün Bulvar No 4 Bakanlıklar 0öb44. Ayrınulı bılgı içn ubat KTUTKUN $ (ALZM24 05 85 Ağ ave isleri gövür