dernekfederasyon
T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı : B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/2273 16./02/2010 Konu: Dernek ve federasyon temsilcilerinin oy kullanımı
BAKANLIK MAKAMINA
İlgi (o : Dernekler Dairesi Başkanlığının 14.01.2010 tarih ve BOSODDB0000007-647.03.01-141 sayılı yazısı.
GÖRÜŞ İSTENİLEN KONU : Dernekler Daire Başkanlığının ilgi yazısında Amatör Denizciler Federasyonunun Tüzüğünde, federasyon genel kuruluna üye her dernekten üç temsilcinin katılması ve katılan temsilcilerin yalnızca birinin oy kullanmasının yeterli olacağına ilişkin hükümlerin yer aldığı, dolayısıyla derneklerin üye oldukları federasyonların ve federasyonların da üye oldukları konfederasyonların genel kurullarında 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 98 inci maddesi uyarınca en az üçer üye ile temsil edileceğinden, üye dernekler ve federasyonlar adına genel kurullara katılan temsilcilerin hepsinin mi yoksa dernek veya
federasyonlar adına bir temsilcinin mi oy kullanması gerektiği hususunda Bakanlık görüşü istenilmektedir.
İLGİLİ BİRİMİN GÖRÜŞÜ : Dernekler Dairesi Başkanlığı konuya ilişkin olarak;
“4721 sayılı Kanun'un 69 uncu maddesinde her üyenin genel kurulda bir oy hakkının olduğu, diğer taraftan aynı Kanun'un 98 inci maddesinde derneklerin bağlı oldukları Jederasyonun, federasyonların da bağlı oldukları konfederasyonun genel kurulunda en az üçer üye ile temsil olunacağına dair hüküm bulunduğunu ifade ederek, “... ancak genel kurula katılan üye dernekler ve federasyonlar adına, sadece bir temsilcinin oylamaya katılması durumunda Jederasyyon oOve o konfederasyon organlarının o oluşmasında o sıkıntılar yaşanacağı değerlendirilmektedir. Bu kapsamda, genel kurullara katılan üye derneklerin ve federasyonların temsilcilerinin tamamının oy kullanması gerektiği...” i
Şeklinde görüş belirtmektedir.
HUKUK MÜŞAVİRLİĞİNİN GÖRÜŞÜ:
Konu ile ilgili mevzuat incelendiğinde;
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun “Federasyon” başlıklı 96 ncı maddesinin birinci fıkrasında, “Federasyonlar, kuruluş amaçları aynı olan en az beş derneğin, amaçlarını gerçekleştirmek üzere üye sıfatıyla bir araya gelmeleri suretiyle kurulur. ”,
“Ortak Hükümler” başlıklı 98 inci maddesinde, “Dernekler, bağlı oldukları federasyonun; federasyonlar da bağlı oldukları konfederasyonun genel kurulunda en az üçer
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: V. YURTSEVEN Şef 1/4 Tel : (0312) 422 45 66 Faks : (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Gicisleri.gov.tr Elektronik ağ:.www-.icisleri. gov.tr T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı : B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/22. 77 /(6/022010 Konu: Dernek ve federasyon temsilcilerinin oy kullanımı
üye ile temsil olunurlar. Temsilci üyeler, ilgili derneklerin ve Jederasyonların genel kurullarınca seçilirler.
Federasyon ve konfederasyonlara ilişkin diğer hususlar hakkında bu Kanun hükümleri uygulanır. ”,
“Eşitlik ilkesi” başlıklı 68 inci maddesinde, “Dernek üyeleri eşit haklara sahiptirler. Dernek, üyeleri arasında dil, ırk, renk, cinsiyet, din ve mezhep, aile, zümre ve sınıf farkı gözetemez; eşitliği bozan veya bazı üyelere bu sebeplerle ayrıcalık tanıyan uygulamalar yapamaz.
Her üyenin, derneğin faaliyetlerine ve yönetimine katılma hakkı vardır. “
“Oy hakkı” başlıklı 69 uncu maddesinde, “Her üyenin genel kurulda bir oy hakkı vardır; üye, oyunu şahsen kullanmak zorundadır. »
Genel kurulun o “Mifeliği ve oluşumu” başlıklı 73 üncü maddesinde, “Genel kurul, derneğin en yetkili karar organı olup; derneğe kayıtlı üyelerden oluşur. ”,
Genel kurulun “Toplantı yeri ve toplantı yeter sayısı” başlıklı 78 inci maddesinin ikinci fıkrasında, “Genel kurul, katılma hakkı bulunan üyelerin sal çoğunluğunun, ... katılımıyla toplanır..., ”,
Genel kurul kararlarının “Karar yeter sayısı” başlıklı 81 inci maddesinde, “Genel kurul kararları, toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğuyla alınır... ”
5293 sayılı Dernekler Kanunu'nun “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendinde, “ Üs? kuruluş: Derneklerin oluşturduğu tüzel kişiliği bulunan Jederasyonları ve Jederasyonların oluşturduğu konfederasyonları, ”,
“Federasyon ve konfederasyonlar ” başlıklı 8 inci maddesinde, “Federasyonların üye sayısının beşten ve konfederasyonların üye sayısının üçten aşağı düştüğü ve bu durum üç ay içinde giderilmediği takdirde haklarında kendiliğinden sona erme hükümleri uygulanır. ”,
Hükümlerine yer verilmiştir.
Görüşe konu Amatör Denizcilik Federasyonu Tüzüğünün “Genel Kurul” başlıklı 11 inci maddesinde; “Genel Kurul, F, ederasyonun en yüksek ve en yetkili organıdır. Genel Kurul, yıllık aidatını ödemiş ve F. ederasyona hiçbir şekilde borcu olmayan asıl üyelerin Genel Kurullarında alacakları kararla asıl üyeleri arasından atamış oldukları 3 temsilcinin katılımı ile teşekkül eder.
Üyelerin Temsilcileri Federasyon Genel Kurulu'nda vekilleri ile temsil edilemezler. »,
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat; V.YURTSEVEN Şef 2/4 Tel : (0312) 422 45 66 Faks: (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Gicisleri. gov.tr Elektronik ağ:www.icisleri. gov.tr T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı : B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/2277 16/02/2010 Konu: Dernek ve federasyon temsilcilerinin oy kullanımı
“Toplantı ve Karar Yeter Sayısı” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Genel Kurul, toplantıya katılma hakkı bulunan üyelerin salt çoğunluğu ile toplanır. Toplanmak için üye temsilcilerinin salt çoğunluğu değil, toplantıya katılma hakkı bulunan üye sayısının salt çoğunluğu aranır. Her üyenin en az bir temsilcisinin toplantıda hazır bulunması, üyenin Genel Kurulda temsili için yeterlidir. İlk toplantıda yeterli çoğunluğun sağlanamaması halinde durum bir tutanakla saplanır.
İkinci toplantıda salt çoğunluk aranmaz. Toplantının yapılabilmesi için toplantıya katılma hakkı bulunan her üyenin en az bir temsilcisinin hazır bulunması yeterlidir, ancak bu toplantıya katılan üye sayısı, yönetim ve denetim kurulları asıl üye sayısının iki katından az olamaz.
Genel Kurul toplantıya katılan üyelerin salt çoğunluğu ile karar verir. ”,
“Oy Verme İşlemi” başlıklı 18 inci maddesinde; “Oy verme yeri, oyların kullanılması, sayımı, dökümü ve seçimle ilgili bütün işler Genel Kurul Başkanlık Divanı tarafından düzenlenir ve yürütülür.
Her üyenin bir oy hakkı vardır. Açık oylama, her üye derneğe bir adet olmak üzere teslim edilen oylama işareti yoluyla kullanılır. Kapalı oylamada bu oy, her üyenin temsilcilerinden bir tanesi tarafından kullanılır. Üyelerin oylarını düzenli bir şekilde kullanabilmelerini sağlamak için, Başkanlık Divanı toplantı yerine gerektiği kadar sandık koydurur.
Federasyon Kurullarının seçiminde, üye dernek adına oy kullanacak temsilci, kimliğini ve Genel Kurul'a giriş kartını sandık başında bulunan görevliye verir. Üye temsilci, oy vermek için hazırlanmış kapalı bir bölümde bulunan, Federasyon damgasını ve Başkanlık Divanı'nın imzasını taşıyan zarflardan birine, “Yönetim Kurulu' ve Denetleme Kurulu'na ait oy pusulalarından seçtiklerini koyduktan sonra sandığa atar. Üye dernek adına oy kullanan üye temsilcisi, listedeki isminin karşısını imzaladıktan sonra kimliğini geri alır.
Oy pusulaları basılı veya elle yazılmış olabilir. Çizilmiş veya başka işaretler konulmuş oy pusulaları geçersizdir. Ancak, oy pusulalarında çizilen isimler yerine başka isimler yazılabilir. Çizilmemiş isimler geçerlidir. Her sandık için yeteri kadar kapalı bölme hazırlanır. ”
,
Düzenlemeleri mevcuttur. Yukarıdaki Kanun ve F ederasyonun Tüzük hükümleri birlikte değerlendirildiğinde;
(1) 4721 sayılı Kanunun 98 inci maddesinin, derneklerin bağlı oldukları federasyonun genel kurulunda en az üç üye ile temsil olunacağı hükmünü amir olduğu, kanun koyucunun temsilden kastının üye dernek adına hukuki muamele yapabilme yetkisinin dernek temsilcilerine verilmesi olduğu, bu kastını da federasyon genel kurulunda en az üç üye ile temsil kuralını getirerek ortaya koyduğu, üyelerin bu yetkiyi kullanacakları oy ile icra edecekleri,
(2) Bunun yanında, gönderilen temsilcilerden üye dernek adına temsilci üyelerden sadece birisinin oy kullanmasının Federasyon Tüzüğüne konulması durumunda, 4721 sayılı Kanun'un 98 inci maddesinde yer alan kanun koyucunun derneğin federasyonda en az üç üye ile temsil
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: V. YURTSEVEN Şef 3/4 Tel : (0312) 422 45 66 Faks: (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Gicisleri.gov.tr Elektronik ağ:www.icisleri.gov.tr T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı : B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/2277 16/02/2010 Konu: Dernek ve federasyon temsilcilerinin oy kullanımı
edilmesi anlayışına aykırılık oluşabileceği, temsilde adalete gölge düşebileceği, temsilcilerin bağlı bulundukları dernek adına hukuki tasarrufta bulunma yetkilerinin kısıtlanabileceği,
(3) Diğer taraftan; mevzuatın dar yorumlanarak, üye her dernek adına bir temsilcinin oy kullanmasının öngörülmesi halinde, gönderilen üç temsilciden hangisinin oy kullanacağı konusunda sorunlar çıkabileceği ve yönetim kurulu, denetim kurulu gibi federasyon organlarının oluşturulmasında da problemler yaşanabileceği,
Düşünülmektedir.
Sonuç olarak, Federasyonun Tüzüğü gereği, Genel Kurulda üye dernekler en az üçer üye ile temsil edildiği halde, dernek adına yalnız bir oy kullanılmasının temsilde adalet ilkesine ve Kanunun ruhuna aykırılık teşkil edeceği, üye derneklerin ve federasyonların temsilcilerinin
tamamının genel kurulda oy kullanmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.
Uygun görüldüğü takdirde görüş yazımızın Dernekler Daireşifi
ederim.
Murat KOCA I. Hukuk Müşaviri V.
DERNEKLER DAİRESİBAŞKANLIĞINA
(b /ŞUB
Zekeriya ŞARBAH Bakan a. Müsteşar YardımciIsı
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: V.YURTSEVEN Şef 4/4 Tel: (0312) 422 45 66 Faks: (0312424 05 85 e-Posta:hukuk(Gicisleri.gov.tr Elektronik ağ'www.icisleri. gov.tr