hukuktesud
T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı :B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01//6020 09 11010 Konu : TESUD Hisse Devri
BAKANLIK MAKAMINA
İlgi (o :Dernekler Dairesi Başkanlığının 19.10.2010 tarih ve B.05.0.DDB.0.00.73.01/045.03/3288 sayılı yazısı.
GÖRÜŞ İSTENİLEN KONU : Dernekler Dairesi Başkanlığının İlgi yazısıyla; Merkezi Ankara İlinde bulunan Türkiye Emekli Subaylar Derneğinin bünyesinde kurulan Anonim Şirkete ait hisselerin Derneğin Yönetim Kurulu Üyelerine, mevcut şirket ortaklarına ve bunların dışında Kalan diğer kişilere devrinin mümkün olup olmadı ğı hususunda görüş istenilmektedir.
İLGİLİ BİRİMİN GÖRÜŞÜ : Dernekler Dairesi Başkanlığı konuyla ilgili olarak;
“SÖZ konusu derneğin bünyesinde kurulan anonim şirkete ait hisselerin dernek üyelerine devredilmesinin 5253 sayılı Dernekler Kanununun 2 nci maddesinin (a) fıkrasında yer alan Kazanç paylaşma dışında' ilkesine aykırı olabileceği değerlendirilmekte... ”
Şeklinde görüş bildirmiştir.
HUKUK MÜŞAVİRLİĞİNİN GÖRÜŞÜ | ; Bilindiği üzere konuya ilişkin mevzuatta;
Dernekler Kanununun “Tanımlar” başlıklı 2 nci maddesinin 1 nci fıkrasının (a) bendinde; “Dernek: Kazanç paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere, en az yedi gerçek veya tüzel kişinin, bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi topluluklarını, ”,
“Sandık kurma” başlıklı 12 nci maddesinde; “Dernekler, tüzüklerinde yazılı olmak ve sağlanan kârı üyelerine paylaştırmamak, gelir, faiz veya başka adlarla üyelerine aktarmamak şartıyla üyelerinin yiyecek, giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sandık kurabilirler.
—. Bu sandıkların kuruluş ve çalışma esasları yönetmelikte düzenlenir. »,
2847 sayılı Türkiye Emekli Subaylar, Emekli Astsubaylar, Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri. ile Muharip Gaziler Dernekleri Hakkında Kanunun “Amaç ve kapsam” başlıklı 1 inci maddesinde; “By Kanun, Türk Silahlı Kuvvetlerinden ayrılanların askerlik mesleğine ilişkin ortak anılarını yaşatmak dayanışmalarını devam ettirmek, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını karşılamak gayesiyle kuracakları Türkiye Emekli Subaylar, Türkiye Emekli Astsubaylar, Türkiye Harp Malulü Gaziler, Şehit Dul ve Yetimleri ile Türkiye Muharip Gaziler derneklerinin tabi olacakları esas ve usulleri düzenler. ”,
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA © Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat V.YURTSEVEN Şef. 1/4 Tel : (0312) 422 45 91Faks : (0312424 05 85 e-Posta:hukuk(Gicisleri.gov.tr Elektronik ağ:'www.icisleri.gov.tr T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı o: B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/ 4g 020 d9.n 1/2010 Konu : TESUD Hisse Devri
“Kamu yararına çalışma” başlıklı 7 nci maddesinde; “Bu Kanuna göre kurulan dernekler kamu yararına çalışan derneklerden sayılırlar. Bu derneklere yardım yapılabilmesi için ayrıca Milli Savunma Bakanlığı Bütçesine ödenek konulabilir. »,
6762 sayılı Türk Ticaret Kanunun 269 uncu maddesinde; “Anonim şirket, bir unvana sahip, esas sermayesi muayyen ve paylara bölünmüş olan ve borçlarından dolayı yalnız mamelekiyle mesul bulunan şirkettir.
Ortakların mesuliyeti, taahhüt etmiş oldukları sermaye payları ile mahduttur.”
Hükümleri yer almaktadır.
31.03.2005 tarih ve 25772 sayılı Resmi Gazete yayımlanan Dernekler Yönetmeliğinin, “Kamu yararına çalışan dernekler” başlıklı 27 nci maddesinde; “Kamu yararına çalışan dernekler, ilgili bakanlıkların ve Maliye Bakanlığının görüşü üzerine, İçişleri Bakanlığının teklifi ve Bakanlar Kurulu kararıyla tespit edilir. Bir derneğin kamu yararına çalışan derneklerden sayılabilmesi için, en az bir yıldan beri faaliyette bulunması ve derneğin amacı ve bu amacı gerçekleştirmek üzere giriştiği faaliyetlerin topluma yararlı sonuçlar verecek nitelikte ve ölçüde olması şarttır.
..
“Sandık kurma şartları” başlıklı 72 nci maddesinde; “Dernekler; üyelerine kar payı dağıtmamak, gelir, faiz veya başka adlarla üyelerine para aktarmamak şartıyla, üyelerinin yiyecek, giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını sandık kurarak karşılayabilirler.
(TESUD) Türkiye Emekli Subaylar Derneği Tüzüğünün 3 üncü maddesinde; “Derneğin amacı:
Kk. Sağlanan kârı üyelerine paylaştırmamak, gelir, faiz veya başka adlarla üyelerine aktarmamak şartıyla üyelerin yiyecek, giyecek gibi zaruri ihtiyaç maddelerini ve diğer mal ve hizmetlerle kısa vadeli kredi ihtiyaçlarını karşılamak amacıyla sandık kurmak,
” Lr
“Genel Merkez Yönetim Kurulu” başlıklı 35 nci maddesinin (b) fıkrasında; “TESUD'un gelişmesi, büyümesi, önemli projelerinin hayata geçirilmesi, devamlılık arz eden gelir kaynağına kavuşması, azami verim alıcı çalışma sistemi ve teşkilatının oluşturulması, üyelerimize daha fazla imkân ve hizmet sunulması amacı ile derneğin şartları ve imkanları elverdiği takdirde ve dernek varlığını, erimemesi kaydıyla Genel Merkez Yönetim Kurulu Kararı ile şirket, TESUD Eğitim Merkezleri, TESUD Stratejik Araştırma Merkezi, Merkez ve “Taşra Teşkilat Başkanlığı, Vakıf kurulabilir.”,
08.04.2008 tarih ve 7037 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlanan Tesud Savunma İnşaat Turizm Reklam Gıda Eğitim Petrol Ticaret ve Sanayi Anonim Şirketi Ana Mukavelesinin “Karın Tespiti” başlıklı 14 üncü maddesinde; “Şirketin masrafları ile muhtelif amortisman bedelleri gibi şirketçe ödenmesi veya ayrılması zorunlu olan miktar hesap yılı sonunda tespit edilen gelirlerden
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA © Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat V.YURTSEVEN Şef. 2/4 Tel : (0312) 422 45 91 Faks : (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(icisleri.gov.ir Elektronik ağ.www.icisleri.gov.ir T.C. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı :B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/46020 03/112010 Konu : TESUD Hisse Devri
indirildikten sonra geriye kalan miktar safi karı teşkil eder. Bu suretle meydana gelecek kardan evvela 96 3 kanuni ihtiyaç akçesi ayrılır... Geriye kalan kısım genel kurulun tespit edeceği şekil ve surette dağıtılır.
”
Denilmektedir.
Dosyasının tetkikinden; 2847 sayılı Yasanın 7 nci maddesi uyarınca kurulan ve kamu yararına çalışan dernek statüsünde bulunan Türkiye Emekli Subaylar Derneğinin (TESUD) gelişmek, büyümek, önemli projeleri hayata geçirmek ve devamlılık arz eden gelir kaynaklarına kavuşmak amacıyla TESUD Tüzüğünün 35 inci maddesinin (b) fıkrası gereğince, 08.04.2008 tarih ve 7037 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde 251717 sayılı Sicil Numarası ile Esas Mukavelesi yayımlanan, Savunma İnşaat Turizm Reklam Gıda Eğitim Petrol Ticaret ve Sanayi A.Ş'yi kurarak faaliyete başlattığı, Şirketin sermayesinin 100.000 TL olduğu, her biri 50 TL kıymetinde 2.000 paya ayrıldığı ve bu payların 1987 pay karşılığı 99.350 TL'nin TESUD”a, kalan 13 pay karşılığı 650 TL'nin ise şahıslara ait bulunduğu, 05-07.04.2010 tarihlerinde yapılan 14. Olağan Genel Kurul Toplantısında, Derneğin Genel Kurul Kararına göre kurduğu şirket, vakıf, tesisler ve alt organlar için bunların yönetimi ve denetimi ile ilgili tüm işlemler için Genel Merkez Yönetim Kuruluna tam yetki verilmesinin oy birliğiyle kabul edildiği, TESUD Başkanlığınca bu karara dayanılarak TESUD'a ait olan 1987 adet Şirket hissesinden 3 adet hissenin TESUD Genel Merkez Yönetim Kurulu Kararı ile TESUD Yönetim Kurulu Üyelerine, mevcut şirket ortaklarına ve bunların dışında kalan diğer kişilere devrinin mümkün olup olmadığı hususunu Dernekler Dairesi Başkanlığına ilettiği, Dernekler Dairesi Başkanlığının da Hukuk Müşavirliğimizden görüş talebinde bulunduğu anlaşılmıştır.
Mevcut mevzuat çerçevesinde konu irdelendiğinde;
-Derneklerin kazanç paylaşma dışında, kanunlarla yasaklanmamış belirli ve ortak bir amacı gerçekleştirmek üzere en az yedi gerçek veya tüzel kişinin bilgi ve çalışmalarını sürekli olarak birleştirmek suretiyle oluşturdukları tüzel kişiliğe sahip kişi toplulukları olduğu, kazanç paylaşma dışında ortak amaçlarına ulaşmak için dernek tüzüğünde yer almak şartıyla iktisadi işletmeler kurabileceği ve işletebileceği,
-Dernekler Kanununun 2 nci ve 12 nci maddeleri ile Dernekler Yönetmeliğin 72 nci maddesinde; derneklerin kazanç paylaşma amacının olamayacağı, faaliyetlerden sağlanan kârların üyelere paylaştırılamayacağı, “gelir, faiz veya başka adlarla üyelere aktarma yapılamayacağı hususlarının düzenlendiği, :
-Görüşe bahis konudaki dernek olan Türkiye Emekk. Subaylar Derneğinin (TESUD) 2847 sayılı Yasanın 7 nci maddesi uyarınca kurulduğu, kamu yararına çalişan dernek statüsünde bulunduğu, 08.04.2008 tarihinde TESUD Savunma İnşaat Turizm Reklam Gıda Eğitim Petrol Ticaret ve Sanayi A.Ş'yi kurduğu, Dernek Tüzüğünün 3 üncü maddesinde de Kanun ve Yönetmelikte yer alan hükümlere paralel olarak sağlanan kârı üyelerine paylaştırmamak, gelir, faiz veya başka adlarla üyelerine aktarmamak sınırlamasın bulunduğu,
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA (| Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat V.YURTSEVEN Şef, 3/4 Tel : (0312) 422 45 91Faks : (0312424 05 85 e-Posta:hukuk(Gicisleri.gov.tr Elektronik ağ'www-.icisleri.gov.tr TC. İÇİŞLERİ BAKANLIĞI Hukuk Müşavirliği
Sayı o: B.05.0.HUK.0.00.00.02-045.02.01/ 469.25 08 ./11/2010 Konu : TESUD Hisse Devri
-Derneğin 14. Olağan Genel Kurul Toplantısında, Derneğin Genel Kurul Kararına göre kurduğu şirket, vakıf, tesisler ve alt organlar için bunların yönetimi ve denetimi ile ilgili tüm işlemler için Genel Merkez Yönetim Kuruluna tam yetki verilmesinin oy birliğiyle kabul edildiği,
-TESUD Başkanlığınca bu karara dayanılarak Şirketin TESUD”a ait olan 1987 hisseden 3 hissenin TESUD Genel Merkez Yönetim Kurulu Kararı ile TESUD Yönetim Kurulu Üyelerine, mevcut şirket ortaklarına ve bunların dışında kalan diğer kişilere devrinin gündeme getirildiği,
-Anonim şirketlerin Türk Ticaret Kanununda ifade edildiği şekilde sermayesi muayyen ve paylara bölünmüş şirketler olduğu, devren pay sahipliğinin pay sahibi olan kişi veya kuruluştan, sahibi bulunduğu hisselerin satın alınması yolu gerçekleşebildiği, hisselerin devredilebilmesi için ana sözleşmede hisse devrini kısıtlayıcı bir hükmün bulunmaması gerektiği,
“Pay sahibi olunması neticesinde pay sahibi ile anonim şirket arasında hukuki bir ilişki doğduğu, pay sahibinin kar paylaşımı gibi bir takım haklara sahip olduğu ve aynı zamanda bir takım borç ve sorumluluklar altına da girdiği, başka bir ifadeyle bir şirketin hissesine sahip olmanın kazanç paylaşma yani kar ve zarara hisse oranında katılımı ifade ettiği,
-Dolayısıyla; derneklerin üye ve yönetim kurulu üyelerinin derneğe ait şirketlerin hissesine sahip olmasının fiili olarak mevzuatın yasakladığı kazanç paylaşımı anlamına geldiği dikkate alındığında, Şirket Ana Sözleşmesinde engel bulunmaması halinde TESUD'a ait şirket hisselerinin mevcut şirket ortaklarına ve bunların dışında kalan kişilere usulüne göre bedeli mukabili devredilebileceği, ancak; Derneğin üye ve Yönetim Kurulu Üyelerine devredilemeyeceği,
Değerlendirilmektedir.
Uygun görüldüğü takdirde yazımızın Dernekler Dairesi Başkanlığına havalesini arz ederim.
Murat KOCA I. Hukuk Müşaviri V.
DERNEKLER DAİRESİ BAŞKANLIĞINA
Zekeriya ŞARBAK Bakan a. da. Müsteşar Yardımcı
İnönü Bulvarı No: 4 Bakanlıklar 06644 ANKARA (| Ayrıntılı Bilgi İçin İrtibat: V. YURTSEVEN Şef. 4/4 Tel : (0312) 422 45 91Faks : (0312)424 05 85 e-Posta:hukuk(Gicisleri.gov.tr Elektronik ağ:www.icisleri.gov.ir